Jak wygląda kontrola jakości usług spawalniczych
19 / 100

W branżach zajmujących się obróbką elementów metalowych, zwłaszcza spawaniem, kontrola jakości stała się nieodłącznym standardem. Nawet w przypadku zleceń, które na pierwszy rzut oka nie wymagają szczególnej kontroli, obiekty są poddawane ocenie wizualnej. Konkurencja w tej dziedzinie jest ogromna, co skłania wiele firm do dbałości o najwyższe standardy usług, gdzie kluczowym elementem jest systematyczna kontrola jakości. Badania NDT (Nieniszczące Testy Kontrolne) umożliwiają pomiar gabarytów, ocenę właściwości materiałów, a także wykrywanie potencjalnych nieciągłości w materiale, zachowując jednocześnie pierwotne właściwości obiektu. W przypadku potrzeby, firmy przekazują swoje wyroby do specjalistycznych badań spawalniczych.

Nieniszczące Metody Badań

Zakłady oferujące usługi spawalnicze na co dzień rzadko korzystają z niszczących metod badań. Tego rodzaju testy są przeprowadzane głównie na zlecenie klienta, w celu sprawdzenia umiejętności spawacza lub oceny oczekiwanej jakości połączenia przed właściwym procesem spawania. Celem tych badań jest sprawdzenie budowy oraz wytrzymałości złącza. Badania te są zazwyczaj powierzane niezależnym laboratoriom spawalniczym. Próbki podlegają analizie własności mechanicznych i metalograficznych.

  1. Próba Łamania: Polega na szczegółowej analizie przełomu (gołym okiem lub przez lupę), umożliwiającej ocenę, czy spoiny są wtopione i nie posiadają wad wewnętrznych, co jest kluczowe dla określenia kruchości spoiny. Próbę tę może przeprowadzić spawalnik posiadający II stopień kwalifikacji do badań wizualnych.
  2. Próba Rozciągania: Wykonywana na specjalnie przygotowanych próbkach złącza doczołowego. Polega na ciągłym rozciąganiu próbki do momentu zerwania. W przypadku poprawnie wykonanego złącza, próbka zerwie się w spoinie, a jej wytrzymałość mieści się w granicach wytrzymałości materiału, który był spawany.
  3. Próba Zginania: Pozwala na ocenę plastyczności złącza poprzez zgięcie próbki pod określonym kątem. Brak pęknięć do określonego stopnia zgięcia świadczy o poprawnym wykonaniu złącza.
  4. Próba Udarności: Określa odporność złącza na nagłe obciążenia uderzeniowe. Polega na złamaniu próbki i analizie przełomu, podczas której można wykryć wady wewnętrzne oraz określić ziarnistość powierzchni przełomu.
  5. Badania Metalograficzne: Pozwalają na ocenę struktury spoiny, uwzględniając wielkość, kształt, i rozmieszczenie kryształków, wtrąceń niemetalicznych, pęknięć i przetok. Dostępne są dwie metody badań: makroskopowe i mikroskopowe.
  6. Próby Twardości: Służą do oceny twardości materiału, czyli jego odporności na trwałe odkształcenia plastyczne. Próba polega na wgnieceniu wgłębnika w badany materiał pod określonym obciążeniem.

Uchybienia Spawalnicze

Warto najpierw zrozumieć różnicę między wadą a niezgodnością spawalniczą. Wada oznacza niespełnienie określonych wymagań przed procesem spawania i wymaga naprawy. Natomiast niezgodność może być akceptowalna w niektórych przypadkach. Zarówno wady, jak i niezgodności można jednak usunąć poprzez obróbkę mechaniczną, np. szlifowanie czy frezowanie, uzyskując czystą powierzchnię do ponownego spawania. W przypadku niewielkich pęknięć czy braku przetopu, można zastosować szlifowanie i ponowne zespawanie. Natomiast w przypadku większych pęknięć lub ich znacznej ilości, gdy łączna długość pękniętych odcinków przekracza połowę długości złącza, konieczne jest usunięcie złącza i wykonanie go od nowa.